Tryb rozkazujący w języku włoskim - tworzenie

Tryb rozkazujący imperativo służy do wydawania rozkazów i poleceń. Tworzymy go poprzez zastąpienie zakończeń bezokolicznikowych -are, -ere, -ire odpowiednimi końcówkami.

UWAGA! W trybie rozkazującym nie występuje pierwsza osoba liczby pojedynczej.

Przyjrzyjmy się poszczególnym koniugacjom:

Pierwsza koniugacja:


 

pierwsza koniugacja (-are)
io ---
tu -a
lui/lei -i
noi -iamo
voi -ate
loro -ino


 

cantare śpiewać
io --- ja ----
tu canta! ty śpiewaj!
lui/lei canti! on/ona niech śpiewa!
noi cantiamo! my śpiewajmy!
voi cantate! wy śpiewajcie!
loro cantino! oni/one niech śpiewają!



Druga koniugacja:

 

druga koniugacja (-ere)
io ---
tu -i
lui/lei -a
noi -iamo
voi -ete
loro -ano


 

leggere czytać
io --- ja ---
tu leggi! ty czytaj!
lui/lei legga! on/ona niech czyta!
noi leggiamo! my czytajmy!
voi leggete! wy czytajcie!
loro leggano! oni/one niech czytają!



Trzecia koniugacja:

 

trzecia koniugacja
io ---
tu -i
lui/lei -a
noi -iamo
voi -ite
loro -ano


 

dormire spać
io --- ja ---
tu dormi! ty śpij!
lui/lei dorma! on/ona niech śpi!
noi dormiamo! my śpijmy!
voi dormite! wy śpijcie!
loro dormano! oni/one niech śpią!



UWAGA! W drugiej osobie liczby pojedynczej tryb rozkazujący przeczący tworzymy, dodając bezokolicznik do partykuły przeczącej non.

 

druga osoba liczby pojedynczej
tryb rozkazujący twierdzący - 2 os. l.poj. tryb rozkazujący przeczenie - 2 os. l.poj.
1 koniugacja Canta! Śpiewaj! Non cantare! Nie śpiewaj!
2 koniugacja Legga! Czytaj! Non leggere! Nie czytaj!
3 koniugacja Dorma! Śpij! Non dormire! Nie śpij!

W przypadku pozostałych osób przeczenie tworzymy tylko dodając partykułę non przed odmienionym czasownikiem:

tryb rozkazujący przeczenie
1 koniugacja non canti! niech nie śpiewa!
non cantiamo! nie spiewajmy!
non cantate! nie śpiewajcie!
non cantino! niech nie śpiewają!
2 koniugacja non legga! niech nie czyta!
non leggiamo! nie czytajmy!
non leggete! nie czytajcie!
non leggano! niech nie czytają!
3 koniugacja non dorma! niech nie śpi!
non dormiamo! nie śpijmy!
non dormite! nie śpijcie!
non dormano! niech nie śpią!

Jak to w języku włoskim, również w trybie rozkazującym nie brakuje wyjątków.

Zacznijmy od dwóch podstawowych, essere - być oraz avere - mieć oraz sapere - wiedzieć, który ma podobną nieregularność jak avere:

essere być avere mieć sapere wiedzieć
io --- --- --- --- --- ---
tu sii! bądź! abbi! miej! sappi! wiedz!
lui/lei sia! niech będzie! abbia! niech ma! sappia! niech wie!
noi siamo! bądźmy! abbiamo! miejmy! sappiamo! wiedzmy!
voi siate! bądźcie! abbiate! miejcie! sappiate! wiedzcie!
loro siano! niech będą! abbiano! niech mają! sappiano! niech wiedzą!

Teraz zobaczmy jak odmieniają się kolejne nieregularne czasowniki, które w 2 osobie liczby pojedynczej mają dwie dopuszczalne formy:

andare iść, jechać dare dawać fare robić stare znajdować się
io --- --- --- --- --- --- --- ---
tu va'/vai! idź! da'/dai! daj! fa'/fai! rób! sta'/stai! bądź/ zostań!
lui/lei vada! niech idzie! dia! nich da! faccia! nich robi! stia! niech będzie/ zostanie!
noi andiamo! idźmy! diamo! dajmy! facciamo! róbmy! stiamo! bądźmy/ zostańmy!
voi andate! idźcie! date! dajcie! fate! róbcie! state! bądźcie/ zostańcie!
loro vadano! niech idą! diano! niech dadzą! fanno! niech robią! stiano! niech będą/ niech zostaną!

I na koniec jeszcze kilka podstawowych, nieregularnych czasowników:

dire mówić venire przychodzić tenere trzymać volere chcieć
io --- --- --- --- --- --- --- ---
tu di! mów! vieni! przyjdź! tieni! trzymaj! vogli! chciej!
lui/lei dica! niech mówi! venga! niech przyjdzie! tenga! niech trzyma! voglia! niech chce!
noi diciamo! mówmy! veniamo! przyjdźmy! teniamo! trzymajmy! vogliamo! chciejmy!
voi dite! mówcie! venite! przyjdźcie! tenete! trzymajcie! vogliate! chciejcie!
loro dicano! niech mówią! vengano! niech przyjdą! tengano! niech trzymają! vogliano! niech chcą!

pozostałe zakładki:
Tryby, zagadnienia:
Komentarze (3)

Ten sam błąd wyłapałam, a już ponad rok minęło od poprzedniego komentarza...

Myślę, że powinno być jak mówisz. Jest błąd.

Czy w tabelce, w której pokazane jest jak tworzy się tryb rozkazujący przeczący w drugiej osobie liczby pojedynczej - w pierwszej kolumnie (przykład dla trybu rozkazującego twierdzący=ego w 2 os. l.poj.) dla 2. i 3. koniugacji zamiast LEGGA i DORMA nie powinno być LEGGI i DORMI?
pozdrawiam.

Zostaw komentarz:
Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.