Czasowniki posiłkowe w czasach złożonych - język włoski

Czasownikiem posiłkowym w czasach złożonych może być essere - być lub avere - mieć.

Czasy złożone tworzymy odmieniając czasownik essere lub avere w odpowiednim czasie prostym i dodając imiesłów bierny czasownika właściwego. Oto przykłady:

passato prossimo playSono andata al cinema. Poszłam do kina.
trapassato prossimo playDopo che ero andata al cinema, ho parlato del film con Maria. Po tym jak poszłam do kina, porozmawiałam o filmie z Marią.
futuro anteriore playDopo che sarò andata al cinema, parlerò del film con Maria. Po tym jak pójdę do kina, porozmawiam o filmie z Marią.
condizionale composto playSarei andata al cinema, ma ho dovuto lavorare. Poszłabym do kina, ale musiałam pracować.

Nie zawsze jednak wiadomo, który czasownik właściwy wymaga czasownika posiłkowego essere, a który avere. Poznajmy zatem najważniejsze zasady.

Z avere występują:

1) wszystkie czasowniki przechodnie, czyli takie które wymagają dodatkowego, bezpośredniego określenia:

czasownik przechodni dopełnienie bliższe znaczenie
playleggere playil libro czytać książkę
playscrivere playla lettera pisać list
playmangiare playla mela jeść jabłko
playbere playl'acqua pić wodę
playguardare playil film oglądać film
playascoltare playla musica słuchać muzyki
playcomprare playil cibo kupować jedzenie
playvendere playla merce sprzedawać towar

2) niektóre czasowniki nieprzechodnie (nie mają dopełnienia bliższego). Oto najważniejsze z nich:

playcredere wierzyć playpromettere obiecywać
playpensare myśleć playpiangere płakać
playtelefonare telefonować playridere śmiać się
playlavorare pracować playtacere milczeć
playdormire spać playparlare rozmawiać
playringraziare dziękować playgridare krzyczeć
playviaggiare podróżować playrifiutare odmawiać
playpranzare jeść obiad playrinunciare rezygnować
playcenare jeść kolację playsmettere przestawać
playpermettere pozwalać playsoffrire cierpieć

3) niektóre czasowniki ruchu (ważny jest sam ruch, a nie dotarcie do jakiegoś miejsca):

playcamminare chodzić
playpasseggiare spacerować
playmarciare maszerować
playgirare krążyć
playballare tańczyć
playdanzare tańczyć
playsciare jeździć na nartach
playatterrare lądować
playdecollare startować

Natomiast z essere występuje:

1) większość czasowników nieprzechodnich. Wśród nich:

- czasowniki statyczne:

playessere być
playesistere istnieć
playstare przebywać, czuć się, stać
playrimanere zostawać
playrestare zostawać

- czasowniki zmiany stanu:

playdiventare stawać sie
playnascere rodzić się
playmorire umierać
playcrescere rosnąć
playringiovanire odmłodnieć
playinvecchiare zestarzeć się
playdimagrire schudnąć
playingrassare przytyć
playesplodere wybuchać
playscoppiare wybuchać

- większość czasowników ruchu (ważne jest dotarcie do miejsca):

playandare iść, jechać
playvenire przychodzić
playuscire wychodzić
playentrare wchodzić
playpartire wyjeżdżać
playtornare wracać
playarrivare przyjeżdżać
playgiungere dotrzeć
playfuggire uciekać
playscappare uciekać

- czasowniki zwrotne, np.:

playlavarsi myć się
playpettinarsi czesać się
playvestirsi ubierać się
playspogliarsi rozbierać się
playvergognarsi wstydzić się
playvedersi widzieć się
playincontrarsi spotykać się

A oto przykładowe zdania w czasach złożonych z posiłkowymi avere i essere:

playOggi ho mangiato una pizza buonissima. Dziś zjadłam przepyszną pizzę.
playMarco non viene, avrà perso il treno. Marek nie przychodzi, pewnie uciekł mu pociąg.
playAvrei comprato questo vestito ma era troppo caro. Kupiłabym tę sukienkę, ale była za droga.
playOggi abbiamo dormito fino alle undici. Dziś spaliśmy aż do jedenastej.
playIeri sono tornata dopo il viaggio in Cina. Wczoraj wróciłam z podróży do Chin.
playOggi ci siamo svegliati molto presto. Dziś obudziliśmy sie bardzo późno.
playTi piace questo posto? Non c'eri stata prima? Podoba ci się to miejsce? Nie byłaś tu wcześniej?
playAppena ero partita per la Spagna, ho sentito la nostalgia della casa. Jak tylko wyjechałam do Hiszpanii, zatęskniłam za domem.
Zostaw komentarz:
Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.