Forma nieosobowa w języku włoskim

Formy nieosobowej czasownika użyjemy, zgodnie z jej nazwą, gdy nie będziemy chcieli określić konkretnie osoby wykonującej daną czynność, ale wystarczy nam stwierdzenie generalne, kolektywne: co się robi, co robi ogół:

playIn questo ristorante si mangia bene. W tej restauracji jada się dobrze.
playIn Italia generalmente si va in vacanza in agosto. We Włoszech generalnie jeździ się na wakacje w sierpniu.
playAlle feste si canta e si balla. Na przyjęciach śpiewa się i tańczy.
playSe si mangia molto, si ingrassa. Jeśli dużo się je, to się tyje.

Jak wynika z przykładów, formę nieosobową tworzymy stawiając zaimek si przed trzecią osobą liczby pojedynczej czasownika:

playsi compra kupuje się
playsi legge czyta się
playsi va chadza się

Jeśli jednak dopełnienie czasownika, czyli np. książki, które się czyta, czy bilety, które się kupuje, jest w liczbie mnogiej, to i czasownik jest w trzeciej osobie liczby mnogiej:

playsi leggono (i libri) czyta się (książki)
playsi comprano (i biglietti) kupuje się (bilety)
playsi mangiano (i piatti) je się (potrawy)

A oto przykłady zdań (dopełnienie w liczbie mnogiej):

playQuesti libri si leggono bene. Te książki dobrze się czyta.
playDal tabaccaio si comprano i biglietti. W tym kiosku kupuje się bilety.
playA casa di Rossi si mangiano sempre buonissimi piatti. W domu pastwa Rossich je się zawsze przepyszne dania.

Ale (dopełnienie w liczbie pojedynczej):

playQuesto libro si legge bene. książkę dobrze się czyta.
playDal tabaccaio si può comprare questo biglietto. W kiosku można kupić ten bilet.
playA casa di Rossi la domenica si mangia sempre la pizza. W domu Rossich w niedzielę zawsze jada się pizzę.

Jeśli czasownik jest zwrotny, czyli w trzeciej osobie liczby pojedynczej ma już zaimek si, poprzedzamy go słówkiem ci, aby uniknąć powtórzenia (forma *si si nie jest niepoprawna):

playSe si va a una festa formale ci si veste eleganti. Jeśli idzie się na formalne przyjęcie, ubiera się elegancko.
playSe si vuole vincere in uno sport, ci si allena molto. Jeśli chce się wygrywać w jakimś sporcie, dużo się trenuje.
playSe si beve molto alcol, ci si sente male. Jeśli pije się dużo alkoholu, to źle się czuje.

Jak widzimy z tłumaczeń zdań, w języku polskim również przy czasownikach zwrotnych jest tylko jedno się.

Ostatnia zasada dotycząca formy nieosobowej mówi, że jeśli czasownikowi towarzyszy przymiotnik, to, w przeciwieństwie do polskiego, jest on zawsze w liczbie mnogiej rodzaju męskiego, czyli ma końcówkę -i:

playSe si è soli, ci si sente tristi. Jeśli jest się samym, czuje się smutnym.
playQuando si diventa ricchi, si può comprare diverse cose. Kiedy zostaje się bogatym, można kupić wiele rzeczy.
playQuando si è giovani non si pensa a cose serie. Kiedy jest się młodym, nie myśli się o poważnych sprawach.

Na koniec jeszcze jedna uwaga. Zazwyczaj włoską formę nieosobową na polski tłumaczymy poprzez trzecią osobę liczby pojedynczej czasownika i zaimka się. Są jednak przypadki, gdzie w języku polskim utworzyła się specjalna, jednowyrazowa forma nieosobowa:

playSi deve parlare a voce bassa in biblioteca. W bibliotece trzeba mówić cicho.
playNon si può correre in scuola. Nie można biegać w szkole.
Zostaw komentarz:
Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.