Zastosowanie rodzajników włoskich

O użyciu rodzajników czytaliśmy już w rozdziale wiadomości ogólne.

Zasady, które tu przedstawimy są tymi najbardziej ogólnymi, istnieje wiele wyjątków i nieścisłości co do użycia rodzajników.

Poznajmy zatem najważniejsze reguły.

Rodzajnika określonego używamy:

1) kiedy określamy rzecz, osobę itd., którą przyjmujemy już jako znaną (z kontekstu), o której była mowa wcześniej:

playLa casa dei suoi nonni è bella e spaziosa. Dom jego dziadków jest piękny i przestronny.
playLa lezione d'italiano non avrà luogo: la professoressa è ammalata. Lekcja włoskiego nie odbędzie się, pani profesor jest chora.

2) przed rzeczownikami abstrakcyjnymi:

playL'ozio è il vizio maggiore. Lenistwo to największa wada.
playChi ha fatto il male, sarà punito. Kto wyrządził zło, zostanie ukarany.

3) przed rzeczownikami oznaczającymi tworzywo, żywioł lub surowce naturalne:

playL'oro ha più valore dell'argento. Złoto ma większą wartość niż srebro.
playL'acqua è indispensabile per sopravvivere. Woda jest niezbędna do życia.

4) przed rzeczownikami, które określają kategorię, gatunek lub zbiór:

playIl cane è un animale fedele. Pies to wierne zwierzę.
playLe ragazze sono più diligenti dei ragazzi. Dziewczynki są pilniejsze od chłopców.

5) przed nazwami regionów, państw i kontynentów, rzek, gór, jezior, wulkanów, dużych wysp:

playLa Lombardia è una regione importante. Lombardia to ważny region.
playLa Francia è un paese veramente bello. Francja to naprawdę piekny kraj.
playL'Asia è il continente con il tasso più alto delle nascite. Azja jest kontynentem o najwyższym wskaźniku urodzeń.
playIl Po è il fiume che passa per quattro regioni. Pad jest rzeką, która płynie przez cztery regiony.
playHo passato le vacanze nelle Dolomiti. Spędziłem wakacje w Dolomitach.
playMia nonna viene dalla Sicilia. Moja babcia pochodzi z Sycylii.

Należy jednak zanaczyć, że w przypadku nazw geograficznych pojawia się wiele niekonsekwencji w użyciu rodzajnika określonego lub pominięciu go. Podane powyżej przykłady to jedynie najogólniejsze tendencje.

6) przed rzeczownikami określającymi rzeczy jednostkowe w przyrodzie:

playIl sole può essere molto pericoloso per la nostra pelle. Słońce może być bardzo niebezpieczne dla naszej skóry.
playQuando la terra trema non c'è alcun pericolo se si è all'aria aperta. Kiedy ziemia się trzesie nie ma żadnego niebezpieczeństwa jeśli znajdujemy się na otwartej przestrzeni.

7) z zaimkami dzierżawczymi:

playLa mia casa è bella. Mój dom jest piękny.
playPorto a spasso il mio cane. Wyprowadzam mojego psa na spacer.

8) ze stopniem najwyższym przymiotnika:

playÈ la più bella ragazza che io abbia mai visto. To najpiękniejsza dziewczyna jaką kiedykolwiek widziałem.
playTra tutti i film che ho visto, questo è il peggiore. Spośród wszystkich filmów jakie widziałam, ten jest najgorszy.

9) kiedy rzeczownik ma wartość dystrybutywną :

playIl dottore riceve il martedì. (=tutti i martedì) Doktor przyjmuje w czwartki. (w każdy czwartek)

10) kiedy rzeczownik ma wartość czasową:

playPartirà il mese prossimo. (=nel mese prossimo) Wyjedzie w przyszłym miesiącu.

11) w przypadku nazwiska w liczbie mnogiej:

playIeri abbiamo incontrato i Banchi. Wczoraj spotkaliśmy Państwa Bianchi.

Rodzajnika nieokreślonego używamy:

1) kiedy określamy cechę nieznanej osoby lub przedmiotu, nawet jeśli przymiotnik wyrażający tę cechę jest domyślny:

playMaria è una ragazza intelligente. Maria to inteligentna dziewczyna.
playL'Italia è un paese ricco di storia. Włochy są krajem o bogatej historii.

2) kiedy może podobnie jak rodzajnik określony wskazywać na kategorię lub gatunek:

playUn musicista deve esercitarsi regolarmente. Muzyk musi ćwiczyć regularnie.
playNon è facile catturare un elefante. Niełatwo jest złapać słonia.

3) w połączeniu z rzeczownikami policzalnymi i abstrakcyjnymi w znaczeniu zbliżonym do liczebnika:

playLeggere un libro non basta per superare l'esame. Przeczytanie jednej ksiażki nie wystarczy, żeby zdać egzamin.
playAiutami, prendi una valigia! Pomóż mi, weź jedną walizkę!

4) jeśli chcemy podkreślić wartość ekspresywną słowa (podziw, zdziwienie itp.):

playHo conosciuto una ragazza! Poznałem niezłą dziewczynę!
playHa un'immaginezione! Ale ma wyobraźnię!
playHo una fame! Ale jestem głodna!

Są również sytuacje, kiedy rodzajnik jest pomijany.

Nie używamy rodzajnika:

1) przed nazwami miast:

playRoma è la capitale d'Italia. Rzym jest stolicą Włoch.
playNegli ultimi anni Napoli è diventata una città abbastanza pericolosa. W ostatnich latach Neapol stał się dość niebezpiecznym miastem.

Wyjątkami są miasta: L'Acquila, l'Avana - Hawana, il Cairo - Kair, La Spezia.

2) w zdaniach przeczących:

playNon ho amici. Nie mam przyjaciół.
playNon hanno figli. Nie mają dzieci.

3) często w wyliczeniach podobnych przedmiotów, osób itp. :

playC'erano soldati, operai, agricoltori e studenti. Byli żołnierze, robotnicy, rolnicy i studenci.

4) w zwrotach wykrzyknikowych, zawołanich itp.:

playSenti, amico mio! Słuchaj mój przyjacielu!
playBuongiorno, dottore! Dzień dobry panie doktorze!

5) częto w wyrażeniach typu przysłówkowego:

playDue caffè, per favore. Poproszę dwie kawy.
playMangia sempre in fretta. Zawsze je w pośpiechu.

6) w dopełnieniach wyrażających miejsce, sposób i środek, cel i przenaczenie oraz materiał:

playNon mia piace abitare in campagna. Nie lubię mieszkać na wsi.
playSpesso vado in bicicletta al lavoro. Często jeżdżę do pracy na rowerze.
playHo rinnovato la sala da pranzo. Odnowiłam jadalnię.
playIeri ho comprato la borsa di pelle. Wczoraj kupiłam torebkę ze skóry.

7) w zwrotach frazeologicznych, wyrażeniach idiomatycznych, przysłowiach i utartych powiedzeniach:

playHo sete, devo comparmi qualcosa da bere. Chce mi się pić, muszę kupić sobie coś do picia.
playHai sempre fretta, non hai tempo per ascoltarmi. Zawsze się spieszysz, nie masz czasu mnie wysłuchać.
playBuon vino fa buon sangue. Dobre wino, dobra krew. (Dobre wino dobrze wpływa na zdrowie.)

8) po takich czasownikach jak essere - być, diventare - zostać, nominare - mianować itp., gdzie rzeczownik pełni funkcję predykatywną

playLoro sono studenti. Tu sei insegnante. Oni są uczniami. Ty jesteś nauczycielem.
playÈ stato nominato direttore. Został mianowany na dyrektora.
Zostaw komentarz:
Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.